Inrichtingsstudie Broekhoven: een toekomstvisie voor wonen, water en groen

Stad Beringen heeft een inrichtingsstudie laten opmaken voor Broekhoven, het gebied tussen de Kasteletsingel-Zuid, Everselstraat en Broekhovenstraat. Het gaat om een gebied van ongeveer 19 hectare vlakbij Beringen-Centrum. De Helderbeek loopt er dwars door en water, groen en bestaande landschappelijke structuren spelen er een belangrijke rol.  

Met de inrichtingsstudie legt de stad een samenhangende langetermijnvisie vast voor de toekomst van het gebied Broekhoven. Het plan combineert ruimte voor water en natuur, publiek toegankelijk groen, trage verbindingen, wonen en een mogelijk toekomstig natuurbegraafpark. Water en landschap vormen daarbij het uitgangspunt voor toekomstige ontwikkelingen. 

Waarom werd een masterplan opgemaakt? 

In het Provinciaal Ruimtelijk Uitvoeringsplan (PRUP) Afbakening Kleinstedelijk Gebied Beringen uit 2017 werd gebied Broekhoven bestemd als stedelijk woongebied. Het PRUP bepaalt in de stedenbouwkundige voorschriften tegelijk dat voor het gebied eerst een globale inrichtingsstudie moet worden opgemaakt voordat ontwikkelingen er mogelijk zijn. Zo moet worden vermeden dat verschillende delen los van elkaar ontwikkeld worden, zonder voldoende rekening te houden met onder andere water, landschap, mobiliteit en groen. 

Naar aanleiding van een eerdere verkavelingsaanvraag voor het zuidelijke deel oordeelde de stad dat er nood was aan een nieuwe, geïntegreerde visie voor het volledige gebied. Daarom stelde de stad Atelier Romain aan om, samen met waterkundig expertisebureau Hydroscan, een masterplan en inrichtingsstudie uit te werken. 

Het resultaat is geen concreet bouwproject, maar een ruimtelijke toekomstvisie op lange termijn voor het volledige gebied. 

Een masterplan opgebouwd vanuit water en landschap 

Broekhoven ligt in de vallei van de Helderbeek en verschillende delen van het gebied zijn watergevoelig. Daarom werd de waterhuishouding vanaf het begin als een essentieel onderdeel van het ontwerpend onderzoek meegenomen. 

De inrichtingsstudie draait de klassieke benadering als het ware om: er wordt niet eerst bepaald waar gebouwd kan worden om vervolgens nog plaats voor groen te bepalen. De bestaande groenblauwe structuur vormde de basis voor het nieuwe masterplan. Nieuwe woonontwikkelingen worden vervolgens ingepast op de plaatsen waar het landschap en het watersysteem dat toelaten. 

Die visie vertaalt zich onder meer in: 

• ruimte voor waterbuffering en infiltratie; 
• versterking van het watersysteem van de Helderbeek; 
• behoud en versterken van bestaande groenstructuren; 
• een publiek toegankelijk groenblauw park; 
• nieuwe verbindingen voor voetgangers en fietsers; 
• ruimte voor wonen op de meest geschikte delen van het gebied; 
• onderzoek naar een toekomstig natuurbegraafpark; 
• een gefaseerde ontwikkeling van het gebied. 

Water krijgt letterlijk meer ruimte 

De waterhuishouding in het gebied was tijdens het hele traject een belangrijk aandachtspunt. Naast het eerste hydrologische onderzoek werd in het voorjaar van 2026 nog een aanvullende studie uitgevoerd naar de beschikbare overstromingsruimte bij de verschillende ontwikkelingsfasen. Volgens deze studie kan de visie uit het masterplan worden uitgevoerd met behoud van voldoende overstromingsruimte, op voorwaarde dat de vooropgestelde ontwerpvoorwaarden worden nageleefd. Onder het referentiepeil dat de provincie hanteert, wordt volgens de studie bovendien bijkomende waterbergingscapaciteit gecreëerd ten opzichte van de bestaande toestand. 

Ook bij iedere volgende ontwikkelingsfase blijft water een belangrijke randvoorwaarde. De nodige waterbuffers en hemelwatervoorzieningen moeten telkens gerealiseerd zijn wanneer een fase wordt uitgevoerd.  

Wonen in een groene omgeving 

Het masterplan voorziet op lange termijn ruimte voor 306 wooneenheden, verdeeld over verschillende delen van het gebied. Het gaat om een mix van grondgebonden woningen, gestapelde woningen en meergezinswoningen. Aan de randen, nabij bestaande woningen, wordt gekozen voor lagere en kleinschaligere bebouwing. Hogere gebouwen worden verder van de bestaande woningen en dichter bij de centrale groene ruimte voorzien. 

De woonontwikkeling wordt ingebed in een veel ruimer groenblauw landschap. Het masterplan voorziet onder meer in natte natuur, landschappelijke buffers, wadi's, bomenrijen, speelruimte en een netwerk van wandel- en fietsverbindingen. 

Voor gemotoriseerd verkeer voorziet het plan twee afzonderlijke aansluitingen op de Everselstraat, zoals bepaald in het PRUP. Binnen de nieuwe woonomgeving wordt ingezet op autoluwe straten en geclusterde parkeerplaatsen. 

Mogelijk een nieuw natuurbegraafpark 

Een deel van Broekhoven kan in de toekomst worden ingericht als een natuurbegraafpark. Dat zou geen klassieke begraafplaats worden, maar een groene, parkachtige omgeving waarin begraven en herdenken worden gecombineerd met natuur en zachte recreatie. De ruimte blijft daarbij ook onderdeel van het publiek toegankelijke groen. 

Hoe dit begraafpark precies gerealiseerd kan worden, moet nog verder onderzocht worden. Onder meer de grondwaterstand, hydrologie, concrete inrichting en eventuele planologische procedures vragen bijkomend onderzoek. 

Bewoners en eigenaars betrokken bij de opmaak 

Het masterplan kwam niet in één keer tot stand. Eerst werd het gebied uitgebreid onderzocht op het vlak van onder andere landschap, water, mobiliteit, bebouwing en ruimtelijk beleid. Vervolgens werden verschillende ontwikkelingsscenario's onderzocht en uiteindelijk samengebracht in een voorkeursscenario. 

Tijdens dit traject werden ook buurtbewoners en eigenaars betrokken. Er vonden drie uitgebreide participatiemomenten plaats: 

• 25 februari 2025: toelichting van de eerste ruimtelijke analyses en ambities in het gebied; 
• 19 juni 2025: voorstelling en bespreking van het scenario-onderzoek en drie mogelijke ontwikkelingsscenario's; 
• 18 november 2025: voorstelling van het voorkeursscenario en de voorgestelde fasering. 

Thema's zoals wateroverlast, verkeersveiligheid en sluipverkeer, bouwhoogtes, privacy, behoud van groen en trage verbindingen kwamen daarbij nadrukkelijk aan bod. De opmerkingen uit de participatiemomenten werden meegenomen tijdens de verdere uitwerking van het masterplan. Ook Provincie Limburg en Fluvius werden tijdens het traject betrokken. 

Een ontwikkeling in verschillende stappen 

Broekhoven zal niet in één keer worden ontwikkeld. Het masterplan bevat een gefaseerde aanpak, maar legt geen definitieve uitvoeringskalender vast. Er worden drie grote deelprojecten onderscheden:

1. Deelproject 1: de zuidelijke woonontwikkeling 

Een eerste deelproject omvat de toekomstige woonontwikkeling in het zuiden van het gebied. Daarbij horen ook de nodige groen- en waterbuffers en een zachte verbinding voor voetgangers en fietsers tussen onder andere de Kasteletsingel-Zuid, Everselstraat en Vestingstraat. 

2. Deelproject 2: publiek groen en mogelijk begraafpark 

Een tweede deelproject omvat de verdere ontwikkeling van het centrale, publiek toegankelijke parkgebied en het mogelijke natuurbegraafpark. Hiervoor zijn eerst bijkomende onderzoeken en een concreet ontwerp nodig.  

3. Deelproject 3: Noordelijke woonontwikkeling 

Het noordelijke woongebied ligt grotendeels op gronden van de stad en is in het masterplan als een ontwikkeling op langere termijn opgenomen. De stad kijkt namelijk in de eerste plaats naar RUP Kanaalzone en masterplan Lutgart om de woonopgave in Beringen-Centrum op te vangen. 

De timing in het masterplan is indicatief. Voor verschillende onderdelen zijn nog bijkomende studies, afspraken en afzonderlijke vergunningsprocedures nodig. 

Wat betekent de goedkeuring van het masterplan? 

Het College van Burgemeester en Schepenen keurde het masterplan op 17 september 2026 goed als globale inrichtingsstudie en als richtinggevend beleidskader voor Broekhoven. Het college besliste ook om het masterplan voor te leggen aan de gemeenteraad van 12 oktober 2026 met het voorstel om het te bekrachtigen als Beleidsmatig Gewenste Ontwikkeling (BGO).  

Belangrijk: de goedkeuring van het masterplan betekent niet dat de woningen, wegen, het park of het begraafpark daarmee vergund zijn. 

Het masterplan heeft geen verordenende kracht. Het legt de ruimtelijke visie en de belangrijkste uitgangspunten vast waarmee de stad rekening zal houden wanneer toekomstige projecten en vergunningsaanvragen voor Broekhoven worden beoordeeld. Concrete projecten moeten nog verder worden ontworpen, onderzocht en, waar nodig, afzonderlijke vergunningsprocedures doorlopen. 

Zo vormt het masterplan een gemeenschappelijk kader om Broekhoven de komende jaren stap voor stap verder uit te werken, met water en landschap als basis en met aandacht voor wonen, groen, mobiliteit en leefkwaliteit. 

Bekijk het volledige masterplan 

Wil je alle plannen, onderzoeken, kaarten en de voorgestelde fasering bekijken? Raadpleeg dan hier het Masterplan Broekhoven.