Beringen, meer dan mijn stad

Lettertype vergroten?
aA aA aA aA aA
Zoek
Openingsuren
Contactinfo
OCMW
VorigeVolgendePrintenVerstuur linkReageer

Nieuws: Het kolenspoor in Beringen terug in gebruik


» meer nieuws


Het tracé van het kolenspoor tussen de koolmijn en de kolenhaven wordt opnieuw in gebruik genomen. Het gebied – rond het beschermde kolenspoor – is een lang groen lint dwars door de mijncité. Het kolenspoor krijgt als park opnieuw een functie: zowel voor de buurt en zijn bewoners als voor toeristen die zo op een actieve manier met het mijnerfgoed van Beringen kunnen kennis maken. Het landschapspark kolenspoor integreert (fysiek) be-MINE met de mijncité van Beringen.

 

Kolenspoor Beringen, transformatie van zwarte goud naar groene belevingsas.

Begin 20ste eeuw bracht de steenkoolontginning welvaart in Beringen, al gauw werd de steenkool het zwarte goud genoemd. Intussen is de industriële activiteit vergane glorie en krijgen de verschillende deelzones van de mijncite een herbestemming.

Het rijk bewaarde mijnpatrimonium van Beringen werd na de sluiting van de mijnen geklasseerd waaronder ook het kolenspoor. Om de steenkool te verschepen werd destijds een dubbel spoor aangelegd tussen Beringen-Mijn en het Albertkanaal. Ruim 23 jaar na de sluiting werd in 2012, onder leiding van Oswald Devisch en i.s.m. ontwerpbureau Cluster, een onderzoek uitgevoerd naar mogelijkheden tot herbestemming van het verlaten spoortracé. Het gebied werd omschreven als een ‘verborgen groene oase’ met heel wat potenties zowel vanuit cultuurhistorisch oogpunt, landschappelijk, toeristisch recreatief, sociaal maatschappelijk en mobiliteit.

Aan de hand van de haalbaarheidsstudie werd het project concreet omgezet in een ontwerp met uitvoeringsplannen. Frank Caers van studiebureel Atelier VT uit Gingelom stond in voor de planningsfase en verweefde de verschillende deelaspecten tot één geheel zoals  het ontwerp van het toeristisch fietspad, opgemaakt door de provincie Limburg. Het fietspad met een lengte van ongeveer 3 km werd opgenomen in het toeristisch fietsroutenetwerk.

Na een uitgebreide onderzoek- en consultatieronde (o.a. Onroerend Erfgoed, ANB, de buurt enz.) ving de uitvoering van het project aan op 14 september 2016. De firma Martens Wegenbouw uit Genk  startte met de aanleg van de beveiligde kruispunten ter hoogte van de Olmsesteenweg, Beverlosesteenweg en Stationstraat. In de nabijheid van de Stationstraat werd langs de Noordwijkstraat een parking in het groen aangelegd voor ± 100 auto’s. Vanaf de parking werd een voetpad aangelegd tot aan ‘Barak 15’. Tevens werd parallel met het fietspad een voetpad voorzien tot aan de ‘uitkijktrap’ aan de Koolmijnlaan. De locatie van de trap biedt een uniek uitzicht over het rijke mijnpatrimonium zoals de schachtbokken, mijnkathedraal, avonturenberg, Fatih moskee, voetbalterreinen enz.  Een gelijkaardige ‘uitkijktrap’ werd langs de Olmsesteenweg gebouwd met uitzicht over de kolenhaven.

Vanaf de Olmsesteenweg slalomt het fietspad door een bos en geeft aansluiting op het jaagpad langs het Albertkanaal. Verspreid langs het traject passeer je verder nog verschillende mijngebonden ontwikkelingen zoals de begraafplaats van Beringen-Mijn, ontmoetingshuis Acli, oude en nieuwe mijncité, claveauweg, rode esdoorndreef enz.

Door zijn ligging fungeert het niet ‘traditionele’ park als buurtpark waarbij de oude- en nieuwe mijncité met mekaar verbonden worden. Het spoor als groene, lineaire as is een toegankelijk gebied dat de verbinding vormt tussen de aanwezige gemeenschapsvoorzieningen zoals kerk, moskee, scholen, buurtspeelpleintje Randstaat en be-MINE.

 

Tijdens een tocht langs beveiligde kruispunten, met een helder verlicht fietspad ’s avonds,   kunnen bezoekers proeven van het erfgoedverhaal dat het verleden van de koolputter terug tot leven brengt.

 

 

Verspreid langs het traject staan cortenstale informatiedragers met tekst en uitleg. De groep Bailleul stond in voor ontwerp en vormgeving en paste deze aan op de informatiedragers van de avonturenberg. Het mijnmuseum, integratiedienst en het Geheugencollectief kozen zorgvuldig het beeld- en tekstmateriaal. Dit projectonderdeel kreeg subsidies van de Provincie Limburg.

De totale kostprijs van het project werd geraamd op 1.009.634 euro inclusief btw. Van de provincie Limburg ontvangt de stad 382.000 euro. Het betreft subsidies zowel voor de aanleg van het toeristisch fietspad als voor de aanleg van het erfgoedpad. De werken gingen gepaard met een aanpassing aan het rioleringsnetwerk, hiervoor komt Infrax tegemoet met een tussenkomst van ongeveer 17.000 euro.

Regionaal Landschap Lage Kempen staat in voor het onderhoud. Meerdere keren per jaar verwijderen zij de kruidgroei van het behouden spoor, snoeien bomen en staan in voor de algemene opkuis. Het ‘landschapspark kolenspoor’ maakt deel uit van een groter landschappelijk geheel en fungeert als natuurverbindingsgebied tussen de open ruimte gebieden van Genemeer en het valleigebied van de Laardijkbeek anderzijds.

 

Restauratie van de spoorwegbrug

Op het sluitstuk van het traject is het nog even wachten. Hiervoor moet de dubbele brug over de Koolmijnlaan gerestaureerd worden. De voorbereidingen van het dossier bevinden zich in een ver gevorderd stadium met een vermoedelijke uitvoering in het komende najaar. De restauratiewerken worden uitgevoerd in opdracht van NV Mijnen. Na restauratie van de brug wordt in opdracht van de Stad Beringen een fietspad en een voetpad over de brug aangelegd. Ingebruikname wordt voorzien voorjaar 2018.  In de tussentijd is er een omleiding voor de fietsers via de rode weg, Kerkstraat en Noordwijkstraat.

 

Een bijkomende toeristische attractie

Met het kolenspoor krijgt Beringen een bijkomende toeristische attractie, aanvullend aan de erfgoedwandelingen in de mijngebouwen en op de Avonturenberg. Een fietstocht of wandeling langs het kolenspoor vormt ook een mooie aanvulling op een museumbezoek.

 

Om de belevingswaarde op het kolenspoor te verhogen werkt Toerisme Beringen aan de realisatie van een interactieve wandeling over het traject, in de vorm van een ipad-app. De app zal zich vooral richten op gezinnen met kinderen en wil op een ludieke manier de kinderen laten kennismaken met de verhalen en de bezienswaardigheden rond het kolenspoor. Door het gebruik van leuke spelelementen en echte doe-activiteiten gecombineerd met de aanwezige installaties op het kolenspoor worden het fysieke en het digitale aan elkaar gekoppeld. De lancering is voorzien voor het najaar.

 

Ook voor groepen wil Toerisme Beringen een belevingsvol aanbod creëren en wordt er gewerkt aan een groepsspel op het kolenspoor. De scouts van Beringen Mijn brachten inspiratie voor het spel; dit wordt momenteel professioneel vorm gegeven. Na de zomer is de spelkoffer klaar. Op het toeristisch infokantoor kunnen groepen na reservatie een spelkoffer ontlenen waarin zich alle benodigdheden voor het spel bevinden. Dit project krijgt subsidies vanuit de Erfgoedcel Mijn-Erfgoed.

 

Niet alleen het toeristisch fietsroutenetwerk, maar ook het mountainbikenetwerk maakt gebruik van het kolenspoor. Op deze wijze wordt het mountainbikepark op de Avonturenberg deel van het Limburgs mountainbikenetwerk.

 

 

 

Expositie ‘Kolenspoor’ in Mijnmuseum Beringen.

Naar aanleiding van de ingebruikname van het kolenspoor pakt het Mijnmuseum deze zomer uit met een expositie. Deze bestaat uit twee delen. Een expo met getuigenissen van vroeger en een fototentoonstelling over de huidige bewoners. De tentoonstelling verbindt op die manier heden en verleden.

 

‘Halte Cité’
Dwars door de woonwijk van Beringen-Mijn loopt al vele jaren een spoorlijn. Tientallen kolentreinen denderden dagelijks van de steenkoolmijn naar de kolenhaven. Voor de bewoners was dit de normaalste zaak van de wereld.

In de tentoonstelling ‘Halte cité’ blikken we terug op het verleden.  Getuigenissen van omwonenden katapulteren je naar de tijd van weleer. Nostalgische verhalen maar ook emotionele herinneringen. Kinderen speelden op het spoor en volwassenen raapten kolen om een centje bij te verdienen. Lawaai en stof hoorden bij het drukke treinverkeer. Het was een vast onderdeel van het dagelijks leven. Jammer genoeg bracht leven langs het spoor ook gevaren met zich mee en gebeurden er soms ernstige ongevallen.

 

‘Het gezicht van het kolenspoor’
Na de sluiting van de mijnen verloor de spoorlijn haar functie en vandaag is dit spoor een herinnering aan het industriële verleden van Beringen-Mijn. Minstens even belangrijk is de aandacht voor de bewoners die nu nog langs dit spoor wonen. Via een fototentoonstelling wil het Mijnmuseum ook deze mensen in de kijker zetten. Zo krijgt het kolenspoor een gezicht en krijgt de bezoeker (haast letterlijk) een dwarsdoorsnede van de bevolking van Beringen-Mijn anno 2017.  Fotografie gebeurde door William en Tom Vanderheyden en Sofie Van Overloop.

Dit onderdeel maakt deel uit van een ruimer project. In 2018 wordt het hedendaagse luik uitgebreid met een fototentoonstelling in de cité.

 

Praktische info
De in het Mijnmuseum getoonde expo ‘Kolenspoor’ maakt deel uit van de permanente museumcollectie en is inbegrepen in het toegangsticket. In de zomervakantie kan je dus terecht in Beringen voor een bezoek aan het Mijnmuseum, waar je kan genieten van een iPod-tour, het gezinsboekje Mijn Verhaal en de tentoonstelling ‘Kolenspoor’. Meer dan genoeg om een dag te vullen. Nadien gezellig uitwaaien op de mijnterril en nagenieten met een Koolputtersbiertje kan in het fietscafé Mijnmuseum.  Op zondag 16 juli, 6 en 20 augustus, kan je ook nog deelnemen aan de Mijnzondagen. Details op www.mijnmuseum.be

 

Prijzen Mijnmuseum:

Volwassenen 6€, Senioren 5€, Kinderen 6-18 jaar 4€, Kinderen -6 jaar gratis. Ondergrondsimulatie kost 2€per persoon extra (niet nodig om te reserveren).
Prijzen Mijnzondag: Volwassenen 8€, Senioren 7€, Kinderen 6-18 jaar 6€, Kinderen -6 jaar gratis (niet nodig om te  reserveren).

Contact :

Mijnmuseum, Koolmijnlaan 201, 3582 Beringen, T 011 45 30 25 , info@mijnmuseum.be , www.mijnmuseum.be
Filip Delarbre, conservator : filip.delarbre@mijnmuseum.be
Johanna Rediers, communicatieverantwoordelijke : johanna.rediers@mijnmuseum.be